Viện Hải dương học tại Nha Trang — được thành lập từ năm 1922 — là trung tâm nghiên cứu hải dương học lâu đời bậc nhất khu vực Đông Nam Á. Trong suốt hơn một thế kỷ qua, các thế hệ nhà khoa học đã thực hiện hàng trăm chuyến hải trình thám hiểm, đo vẽ và định loại hàng nghìn loài sinh vật biển tại vùng biển từ Vịnh Bắc Bộ, dải bờ miền Trung, quần đảo Hoàng Sa – Trường Sa cho đến Vịnh Thái Lan.
Thành quả của những thập kỷ lao động kiên trì đó đã kết tinh trong các bộ sách kinh điển, đặc biệt là bộ “Danh mục Cá biển Việt Nam” (Tập I đến Tập V do GS. Nguyễn Khắc Hường và TS. Nguyễn Nhật Thi chủ biên) cùng “Atlas cá rạn san hô Việt Nam” (Tập VI của TS. Đỗ Thị Cát Tường). Tuy nhiên, sau nhiều thập kỷ, các bản in giấy đang dần bị lão hóa, phai mờ và ngày càng khó tìm.
“Một di sản khoa học chỉ thực sự sống mãi khi nó được lan tỏa, tiếp cận dễ dàng và trở thành nguồn cảm hứng cho thế hệ tiếp nối bảo vệ biển mẹ.”
Chính vì lý do đó, dự án Cẩm nang Sinh vật biển Việt Nam được triển khai như một cầu nối số hóa: kết hợp công nghệ xử lý ảnh số, trí tuệ nhân tạo (Vision OCR) và cơ sở dữ liệu hiện đại để số hóa từng trang tư liệu, hiệu đính danh pháp theo chuẩn quốc tế và trả lại cho công chúng một kho tri thức biển sống động, minh bạch và hoàn toàn miễn phí.
