Quay lại danh sách
#1Tập 1

Đẻn biển đuôi gai

Aipysurus eydouxii (Gray, 1849)

☣️Cực độcHọ Rắn Hổ(Elapidae)
Tên gọi khác:Rắn biển Đuôi gai, Đẻn Đuôi gai
Common Name:Spine-tailed sea snake
Kích thước chiều dài
1.5 m
0 cm15 cm (Bàn tay)100 cm (1m)200+ cm

Ghi nhận mẫu vật: Chiều dài thân 60 - 150 cm

Size: Total body length typically 60 - 150 cm

Dải độ sâu sinh thái
0m – 23m
0 – 200mTầng chiếu sáng (Epipelagic)
200 – 1.000mTầng chạng vạng (Mesopelagic)
> 1.000mTầng biển sâu (Bathypelagic)

Độ sâu ghi nhận: 0 - 23 m

Việt Nam
Vùng Biển Miền Trung
Vùng Biển Nam Bộ
Vùng Biển Tây Nam (Phú Quốc)
Thế giới
Biển Tây Malaysia
vịnh Thái Lan
Indonesia và vùng biển Úc (David & Ineich
1999)

Đặc điểm hình thái

Hình thái học

Xương hàm trên kéo dài qua xương vòm miệng; vảy bụng lớn, ít nhất lớn gấp 3 lần vảy bên thân. Hàng vảy quanh cổ 15–17; hàng vảy quanh thân 17; vảy bụng 124–149; răng xương hàm trên phía sau răng nanh độc 7–12 và rất nhỏ.

Màu sắc: cơ thể có màu hơi nâu hoặc xanh ô-liu ở phần lưng và nhạt hơn ở phần bụng, các khoanh có màu vàng hoặc nâu nhạt không theo quy luật, chúng mở rộng hai bên sườn và kết thúc ở phần vảy bụng.

Vảy ở trong các khoanh thường có mép đen.

Sinh thái & Dinh dưỡng

Tập tính sinh thái

Môi trường sống: Biển trên nền đáy bùn, cũng ở sông và cửa sông (Heatwole & Lukoschek, 2008). Thức ăn: Chủ yếu là trứng cá, lươn (Voris, 1972).

Sinh sản: Trứng thai- đẻ con. Độc tố học: Độc tố thần kinh (Li và cs., 2005).

Giá trị sử dụng & Kinh tế

Thực phẩm

Thực phẩm, thuốc truyền thống.

Hồ Sơ Độc Học & Phác Đồ Cấp Cứu

Chuyên khảo “Động vật độc biển Việt Nam” — Viện Hải dương học

Cực độc — Nọc độc thần kinh và hủy hoại cơ vânGây nhiễm độc qua tiếp xúc (Nọc độc)
Độc tố chính nhận diện:Postsynaptic neurotoxinsMyotoxins (Phospholipase A2)
Cơ chế tác động dược lý & Sinh học

Răng nọc nhỏ ở hàm trên tiêm myotoxin và neurotoxin phá hủy cơ vân, giải phóng myoglobin làm tắc nghẽn ống thận và liệt cơ hô hấp.

Triệu chứng lâm sàng & Diễn biến

Vết cắn thường không đau và không sưng đỏ (dễ bị bỏ qua). Sau 30 phút - 2 giờ: sụp mí mắt, cứng hàm, đau nhức cơ bắp toàn thân, nước tiểu màu đỏ nâu (tiểu ra myoglobin), suy thận cấp và ngừng thở.

PHÁC ĐỒ XỬ TRÍ & SƠ CỨU KHẨN CẤP BAN ĐẦU

Băng ép bất động (Pressure Immobilization Bandage) ngay lập tức từ ngón lên gốc chi. Cố định nẹp chi. Tuyệt đối không rạch vết cắn, không hút nọc, không garô chặt làm hoại tử. Chuyển gấp đến bệnh viện có máy thở và lọc máu.

Hồ sơ Mẫu vật & Tài liệu dẫn

8 tài liệu dẫn
Nơi lưu trữ mẫu vậtĐề nghị đánh giá lại dữ liệu sách đỏ Việt Nam. Mẫu từ Việt Nam được lưu giữ tại Viện Hải dương học, thành phố Nha Trang, năm 2013-2015.
Tình trạng mẫu / ghi nhận
Tình trạng thực địa: Thường được tìm thấy ở cảng cá Sông Đốc tỉnh Cà Mau, cảng cá Tắc Cậu tỉnh Kiên Giang.
Hiện trạng bảo tồn: IUCN: Ít liên quan, Sách đỏ VN: Sẽ nguy cấp.
[1]Cao Văn Nguyễn, Arne Redsted Rasmussen, Nguyễn Văn Sáng, Phan Kim Hồng, Võ Văn Quang, John C. Murphy, 2016. Rắn biển Việt Nam. Viện Hải dương học Nha Trang, WAR, IOC VN
[2]PGS.TS. Đào Việt Hà (Chủ biên), 2021. Động vật độc biển Việt Nam. NXB Khoa học Tự nhiên và Công nghệ
[3]Gray, 1849
[4]David & Ineich, 1999
[5]Sáng & Cúc, 1996
[6]Kharin, 2006
[7]Heatwole & Lukoschek, 2008
[8]Voris, 1972