Quay lại danh sách
#24Tập 1

Rắn lục biển

Hydrophis viperina (Schmidt, 1852)

☣️Cực độcHọ Rắn Hổ(Elapidae)
Tên gọi khác:Đẻn lục
Common Name:Viperine sea snake
Kích thước chiều dài
1.5 m
0 cm15 cm (Bàn tay)100 cm (1m)200+ cm

Ghi nhận mẫu vật: Chiều dài thân 60 - 150 cm

Size: Total body length typically 60 - 150 cm

Dải độ sâu sinh thái
15m – 40m
0 – 200mTầng chiếu sáng (Epipelagic)
200 – 1.000mTầng chạng vạng (Mesopelagic)
> 1.000mTầng biển sâu (Bathypelagic)

Độ sâu ghi nhận: 15 - 40 m

Việt Nam
Vịnh Bắc Bộ
Vùng Biển Miền Trung
Vùng Biển Nam Bộ
Vùng Biển Tây Nam (Phú Quốc)
Thế giới
Từ vịnh Ả Rập tới vùng biển phía Nam Trung Quốc
Borneo và Java (David & Ineich
1999)
Phân bố

Đặc điểm hình thái

Hình thái học

Dễ dàng xác định bỡi vảy bụng của chúng, vảy bụng rộng ở phía trước và nhỏ dần ở phía sau. Hàng vảy quanh cổ 27–34; hàng vảy quanh thân 37–50; vảy bụng 226–274; răng xương hàm trên phía sau răng nanh độc 5.

Màu sắc: cơ thể có màu xám ở phần trên lưng, phần bụng có màu trắng, không có khoanh.

Sinh thái & Dinh dưỡng

Tập tính sinh thái

Môi trường sống: Trên nền đáy bùn mềm ở độ sâu từ 15 đến 30 m. Thức ăn: Cá chai, cá bống và lươn (Voris và Voris, 1983).

Sinh sản: Trứng thai, mỗi lứa đẻ từ 3 đến 4 con (Lemen và Voris, 1981). Độc tố học: Độc tố thần kinh.

Giá trị sử dụng & Kinh tế

Thực phẩm

Thực phẩm và thuốc truyền thống.

Hồ Sơ Độc Học & Phác Đồ Cấp Cứu

Chuyên khảo “Động vật độc biển Việt Nam” — Viện Hải dương học

Cực độc — Nọc độc thần kinh và hủy hoại cơ vânGây nhiễm độc qua tiếp xúc (Nọc độc)
Độc tố chính nhận diện:Postsynaptic neurotoxinsMyotoxins (Phospholipase A2)
Cơ chế tác động dược lý & Sinh học

Răng nọc nhỏ ở hàm trên tiêm myotoxin và neurotoxin phá hủy cơ vân, giải phóng myoglobin làm tắc nghẽn ống thận và liệt cơ hô hấp.

Triệu chứng lâm sàng & Diễn biến

Vết cắn thường không đau và không sưng đỏ (dễ bị bỏ qua). Sau 30 phút - 2 giờ: sụp mí mắt, cứng hàm, đau nhức cơ bắp toàn thân, nước tiểu màu đỏ nâu (tiểu ra myoglobin), suy thận cấp và ngừng thở.

PHÁC ĐỒ XỬ TRÍ & SƠ CỨU KHẨN CẤP BAN ĐẦU

Băng ép bất động (Pressure Immobilization Bandage) ngay lập tức từ ngón lên gốc chi. Cố định nẹp chi. Tuyệt đối không rạch vết cắn, không hút nọc, không garô chặt làm hoại tử. Chuyển gấp đến bệnh viện có máy thở và lọc máu.

Hồ sơ Mẫu vật & Tài liệu dẫn

7 tài liệu dẫn
Nơi lưu trữ mẫu vậtĐề nghị đánh giá lại dữ liệu sách đỏ Việt Nam. Trong 5 năm qua thỉnh thoảng tìm thấy mẫu ở cảng cá Cồn Chà- tỉnh Bình Thuận, cảng cá Long Hải- tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu, cảng cá Sông Đốc- tỉnh Cà Mau, cảng cá Tắc Cậu- tỉnh Kiên Giang. Mẫu đang lưu giữ tại Viện Hải dương học, thành phố Nha Trang, năm 2010-2012.
Tình trạng mẫu / ghi nhận
Tình trạng thực địa: Thỉnh thoảng gặp ở vùng biển Việt Nam.
Hiện trạng bảo tồn: IUCN: Ít liên quan, Sách đỏ VN: Bị tổn thương.
[1]Cao Văn Nguyễn, Arne Redsted Rasmussen, Nguyễn Văn Sáng, Phan Kim Hồng, Võ Văn Quang, John C. Murphy, 2016. Rắn biển Việt Nam. Viện Hải dương học Nha Trang, WAR, IOC VN
[2]PGS.TS. Đào Việt Hà (Chủ biên), 2021. Động vật độc biển Việt Nam. NXB Khoa học Tự nhiên và Công nghệ
[3]Schmidt, 1852
[4]David & Ineich, 1999
[5]Kharin, 1984
[6]Rasmussen và cs, 2011
[7]Voris và Voris, 1983