Quay lại danh sách
#5Tập 2

Rùa da

Dermochelys coriacea (Vandelli, 1761)

Họ Rùa da(Dermochelyidae)
Tên gọi khác:Rùa da đầu to, Ông Da (tôn xưng dân chài), Rùa khế, Rùa ông khế
Common Name:Leatherback sea turtle
Kích thước chiều dài
3.0 m
0 m1 m2 m (Người lớn)5m+

Ghi nhận mẫu vật: Loài rùa lớn nhất hành tinh. Chiều dài mai 130 - 180 cm (cực đại tới 220 cm); khối lượng 300 - 600 kg (kỷ lục thế giới trên 900 kg). Sải vây chi trước tới 2.5 - 3 m.

Size: Carapace length 130 - 180 cm; body weight 300 - 600 kg (max >900 kg).

Dải độ sâu sinh thái
0m – 1250m
0 – 200mTầng chiếu sáng (Epipelagic)
200 – 1.000mTầng chạng vạng (Mesopelagic)
> 1.000mTầng biển sâu (Bathypelagic)

Độ sâu ghi nhận: 0 - 1250 m

Việt Nam
Vịnh Bắc Bộ
Vùng Biển Miền Trung
Vùng Biển Nam Bộ
Vùng Biển Tây Nam (Phú Quốc)
Thế giới
có khả năng bơi
o vùng nước lạnh nhờ cơ chế giữ nhiệt đặc biệt (gigantothermy)

Đặc điểm hình thái

Hình thái học

Hình thái độc nhất vô nhị: Không có mai xương cứng và không có vảy sừng như các loài rùa khác. Thay vào đó, lưng được bọc bởi lớp da dày, dẻo dai như da thuộc cao su.

Trên lưng nổi rõ 7 gờ dọc chạy song song từ cổ đến mút đuôi nhọn; yếm bụng có 5 gờ dọc.

Chi trước dạng mái chèo khổng lồ, sải chi có thể dài tới 2.5 - 3 m, hoàn toàn không có móng vuốt. Toàn thân màu đen xám sẫm điểm nhiều đốm trắng hoặc hồng nhạt.

Sinh thái & Dinh dưỡng

Tập tính sinh thái

Môi trường sống: Biển khơi đại dương (Pelagic), có khả năng lặn sâu kỷ lục tới hơn 1,200 m để tìm thức ăn.

Tập tính dinh dưỡng: Chuyên ăn sứa biển (Jellyfish specialist), khoang miệng và thực quản có hàng trăm gai nhọn mềm hướng ngược vào trong giúp giữ chặt những con sứa trơn tuột khi nuốt.

Sinh sản: Đẻ trứng trên các bãi cát dốc thoai thoải đối diện biển sâu, mỗi lứa đẻ 60 - 90 quả trứng lớn kèm một số quả trứng nhỏ không thụ tinh.

Giá trị sử dụng & Kinh tế

Kiểm soát sinh học quần thể sứa đại dương. Trong tín ngưỡng dân gian biển miền Trung, rùa da được coi là hiện thân của Thần biển đem lại may mắn, khi dạt bờ ngư dân đều làm lễ giải cứu hoặc an táng trang trọng.

Hồ sơ Mẫu vật & Tài liệu dẫn

7 tài liệu dẫn
Nơi lưu trữ mẫu vật
Viện Hải dương học Nha Trang (tiêu bản bộ xương và mô hình khổng lồ)
Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam.
Tình trạng mẫu / ghi nhậnSách Đỏ Việt Nam (2007): CR; Danh Lục Đỏ VAST (2023): CR (Cực kỳ nguy cấp); IUCN Red List: VU (Toàn cầu) / CR (Tiểu quần thể Tây Thái Bình Dương); Phụ lục I CITES; Nhóm I Phụ lục II Nghị định 26/2019/NĐ-CP.; SĐVN VAST (2024): CR - Cực kỳ nguy cấp (A2acde)
[1]Quyết định số 811/QĐ-BNN-TCTS
[2]Đặng Ngãi Nguyên & Phạm Văn Chiến, 2024
[3]Hamann et al., 2006
[4]Nguyễn Quảng Trường, 2023
[5]Sách Đỏ Việt Nam, 2007
[6]Nguyễn Quảng Trường, 2023. Dermochelys coriacea. Danh lục Đỏ Việt Nam. RT76
[7]Tài liệu dẫn VAST: Tài liệu tham khảo Ernst C.H