Quay lại danh sách
#261Tập 6

Cá nóc chuột vằn mang

Arothron immaculatus Bloch & Schneider, 1801

Cực độcHọ Cá Nóc(Tetraodontidae)
Tên gọi khác:Cá nóc chuột không đốm
Common Name:Immaculate puffer
Kích thước chiều dài
30 cm
0 cm15 cm (Bàn tay)25 cm40 cm

Ghi nhận mẫu vật: 14,0 cm; kích thước lớn nhất 30,0 cm TL (Smith, M.M. and P.C. Heemstra, 1986).

Size: 14.0 cm; maximum length 30.0 cm TL (Smith, M.M. and P.C. Heemstra, 1986).

Dải độ sâu sinh thái
3m – 30m
0 – 200mTầng chiếu sáng (Epipelagic)
200 – 1.000mTầng chạng vạng (Mesopelagic)
> 1.000mTầng biển sâu (Bathypelagic)

Độ sâu ghi nhận: 3 - 30 m

Việt Nam
Vùng Biển Miền Trung
Vùng Biển Nam Bộ

Đặc điểm hình thái

Hình thái học

D. 9-11; A.

9-17. Trên thân có nhiều gai nhỏ li ti (trừ phần bắp đuôi không có gai).

Cơ thể phía lưng có màu xám nhạt đến nâu, phần bụng màu trắng kem. Gốc vây ngực có màu nâu vàng (có cá thể màu đen); tia vây ngực, vây hậu môn và vây lưng màu vàng xám nhạt.

Vây đuôi tròn, màu vàng, rìa mép ngoài có dải rộng màu đen. Mõm ngắn và tù. Lỗ mang đen.

Sinh thái & Dinh dưỡng

Tập tính sinh thái

Mẫu vật thường được phát hiện chủ yếu trong các thảm rong cỏ biển, rạn san hô ven biển, ở độ sâu 3-30m. Thường bơi đơn lẻ và di chuyển bắt mồi trong phạm vi lãnh thổ hẹp đã được xác định.

Vận động bắt mồi về đêm trong vùng rạn và thảm cỏ biển. Thức ăn chủ yếu là các loài giáp xác như cua, tôm, động vật thân mềm như mực, bạch tuộc... (Allen, G.R. and M.V.

Erdmann, 2012).

Giá trị sử dụng & Kinh tế

Có giá trị trong y học. Loài này có chứa độc tố TTX (tập trung nhiều ở mật, tuyến sinh dục, ruột).

Hồ Sơ Độc Học & Phác Đồ Cấp Cứu

Chuyên khảo “Động vật độc biển Việt Nam” — Viện Hải dương học

Cực độc — Độc tố thần kinh Tetrodotoxin (TTX) gây chết ngườiGây ngộ độc thực phẩm (Ăn phải)
Độc tố chính nhận diện:Tetrodotoxin (TTX)
Cơ chế tác động dược lý & Sinh học

Tetrodotoxin (TTX) tập trung cao nhất ở buồng trứng, gan, mật, ruột và da cá. Độc tố khoá kênh natri chọn lọc, ngăn dẫn truyền xung thần kinh.

Triệu chứng lâm sàng & Diễn biến

Sau khi ăn 10 - 45 phút: Tê rần môi lưỡi, đầu ngón tay chân, nôn mửa, khó thở, huyết áp tụt, liệt toàn thân và tử vong do liệt cơ hô hấp sau 4 - 6 giờ.

PHÁC ĐỒ XỬ TRÍ & SƠ CỨU KHẨN CẤP BAN ĐẦU

Kích thích gây nôn ngay trong vòng 30 phút đầu. Uống than hoạt tính để trung hòa độc tố. Hô hấp nhân tạo liên tục và chuyển cấp cứu hồi sức ngay lập tức.

Hồ sơ Mẫu vật & Tài liệu dẫn

3 tài liệu dẫn
Nơi lưu trữ mẫu vậtViện Nghiên cứu Hải sản, Viện Tài nguyên và Môi trường biển, Viện Hải dương học.
[1]TS. Đỗ Thị Cát Tường, 2020. Atlas Cá rạn san hô Việt Nam (Tập VI). NXB Khoa học Tự nhiên và Công nghệ
[2]TS. Nguyễn Nhật Thi, 2007. Danh mục Cá biển Việt Nam — Tập V: Cá Bống, Cá Bơn, Cá Nóc, Cá Cóc biển. NXB Nông nghiệp
[3]PGS.TS. Đào Việt Hà (Chủ biên), 2021. Động vật độc biển Việt Nam. NXB Khoa học Tự nhiên và Công nghệ