Quay lại danh sách
#262Tập 6

Cá nóc chuột chấm son

Arothron nigropunctatus Bloch & Schneider, 1801

Cực độcHọ Cá Nóc(Tetraodontidae)
Tên gọi khác:Cá nóc chuột chấm đen, Cá nóc mặt chó
Common Name:Blackspotted puffer
Kích thước chiều dài
33 cm
0 cm15 cm (Bàn tay)25 cm40 cm

Ghi nhận mẫu vật: 15,5 cm; kích thước lớn nhất 33,0 cm TL (Lieske, E. and R. Myers, 1994).

Size: 15.5 cm; maximum length 33.0 cm TL (Lieske, E. and R. Myers, 1994).

Dải độ sâu sinh thái
0m – 60m
0 – 200mTầng chiếu sáng (Epipelagic)
200 – 1.000mTầng chạng vạng (Mesopelagic)
> 1.000mTầng biển sâu (Bathypelagic)

Độ sâu ghi nhận: 0 - 60 m

Việt Nam
Vùng Biển Miền Trung
Vùng Biển Nam Bộ
Vùng Biển Tây Nam (Phú Quốc)

Đặc điểm hình thái

Hình thái học

D. 10-11; A.

10-12. Cơ thể thường có màu xám nhạt với những đốm loang màu đen quanh mõm và mắt.

Thân có chấm đen kích thước to nhỏ khác nhau phân bố không đều trên cơ thể. Trên đầu (ngoại trừ phần xung quanh miệng), thân, bụng, cuống đuôi có nhiều gai nhỏ li ti.

Vây đuôi tròn, rìa mép có hàng chấm đen không đều. Vây ngực màu vàng không có chấm.

Sinh thái & Dinh dưỡng

Tập tính sinh thái

Mẫu vật thường được phát hiện chủ yếu trong hệ sinh thái rạn san hô, thảm cỏ biển, ở độ sâu 3-25m. Cá thể chưa trưởng thành thường bơi đơn lẻ.

Khi trưởng thành bơi theo cặp và di chuyển trong phạm vi lãnh thổ đã được xác định. Thức ăn chủ yếu là động vật giáp xác, thân mềm, polyp san hô (thường là các loài thuộc giống Acropora) (Randall, J.E., et al, 1990).

Giá trị sử dụng & Kinh tế

Có giá trị trong y học (thịt, gan, ruột, mật độc nhẹ; da, tinh sào độc mạnh và trứng cực độc).

Hồ Sơ Độc Học & Phác Đồ Cấp Cứu

Chuyên khảo “Động vật độc biển Việt Nam” — Viện Hải dương học

Cực độc — Độc tố thần kinh Tetrodotoxin (TTX) gây chết ngườiGây ngộ độc thực phẩm (Ăn phải)
Độc tố chính nhận diện:Tetrodotoxin (TTX)
Cơ chế tác động dược lý & Sinh học

Tetrodotoxin (TTX) tập trung cao nhất ở buồng trứng, gan, mật, ruột và da cá. Độc tố khoá kênh natri chọn lọc, ngăn dẫn truyền xung thần kinh.

Triệu chứng lâm sàng & Diễn biến

Sau khi ăn 10 - 45 phút: Tê rần môi lưỡi, đầu ngón tay chân, nôn mửa, khó thở, huyết áp tụt, liệt toàn thân và tử vong do liệt cơ hô hấp sau 4 - 6 giờ.

PHÁC ĐỒ XỬ TRÍ & SƠ CỨU KHẨN CẤP BAN ĐẦU

Kích thích gây nôn ngay trong vòng 30 phút đầu. Uống than hoạt tính để trung hòa độc tố. Hô hấp nhân tạo liên tục và chuyển cấp cứu hồi sức ngay lập tức.

Hồ sơ Mẫu vật & Tài liệu dẫn

3 tài liệu dẫn
Nơi lưu trữ mẫu vậtViện Nghiên cứu Hải sản, Viện Hải dương học.
[1]TS. Nguyễn Nhật Thi, 2007. Danh mục Cá biển Việt Nam — Tập V: Cá Bống, Cá Bơn, Cá Nóc, Cá Cóc biển. NXB Nông nghiệp
[2]TS. Đỗ Thị Cát Tường, 2020. Atlas Cá rạn san hô Việt Nam (Tập VI). NXB Khoa học Tự nhiên và Công nghệ
[3]PGS.TS. Đào Việt Hà (Chủ biên), 2021. Động vật độc biển Việt Nam. NXB Khoa học Tự nhiên và Công nghệ